17 kwietnia zmarła Alina Doboszewska, nasza Wiceprezeska, wieloletnia członkini PTHM, a przede wszystkim Nasza serdeczna koleżanka i przyjaciółka.
Alina była wybitną badaczką, zrealizowała kilkanaście projektów historii mówionej (między innymi w Polsce, Ukrainie, Czechach, Słowacji i Szwecji, USA, Kanadzie). Na bazie wielu nagrań stworzyła filmy dokumentalne (“I przyszła do nas wojna”, 2021; Stacja kolejowa Krasne-Busk. Opowieści przesiedlonych kobiet / Залізнична станція Красне – Буськ. Розповідi переселених жінок, 2012). W ostatnich trzech latach kierowała projektem naukowym “Doświadczenie ukraińskich dysydentek lat 60.-80. XX wieku: opór i wsparcie społeczne. Analiza biograficzna”, który był realizowanych w ramach finansowania NCN (więcej zob.: https://projekty.ncn.gov.pl/index.php?projekt_id=559124). Jednym z ostatnich projektów, który tworzyła razem z Muzeum Tatrzańskim im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem był projekt „Dawni i obecni pasterze Tatr”.
Alina była współzałożycielką i prezeską krakowskiej Fundacji Dobra Wola. Od lat wspierała także ukraińską historię mówioną; była również inicjatorką rozwoju archiwistyki społecznej w Ukrainie, dzięki jej zaangażowaniu powstało tłumaczenie na j. ukraiński “Podręcznika do historii mówionej”. Działała w Ukraińskiej Asocjacji Historii Mówionej, a także współorganizowała międzynarodową inicjatywę Letnich Instytutów „Witnessing the War in Ukraine”; dotychczas odbyły się 4 edycje tej konferencji, a kolejna planowana jest na sierpień 2026 r.
Alina zaangażowała się w organizację zeszłorocznej konferencji IOHA w Krakowie. Wystąpiła także w filmie przygotowanym przed konferencją. Była współautorką rekomendacji dotyczących nagrywania historii mówionych w czasie pandemii, prowadziła liczne warsztaty, w tym dotyczące etyki. Opublikowała wiele artykułów poświęconych historii mówionej, m.in:
- Filmy historii mówionej w działaniach organizacji pozarządowych – problemy etyczne, Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, nr 11 (2021), s. 72–89 (z M. Szewczyk).
- Historia mówiona „niezakończonej przeszłości”. Wywiad z Tetianą Kovtunovych i Tetianą Pryvalko z Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, nr 11 (2021), s. 294–313.
- Marija Hel, „Jak się już za to wzięliśmy, to trzeba walczyć do końca”. Historia oporu ukraińskiej dysydentki w ZSRR, Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, nr 12 (2022), s. 250–277.
- Słuchać, uczestniczyć, nie oceniać. Z perspektywy uczestniczki romsko-gadziowskiego zespołu badawczego, Studia Migracyjne. Przeglad Polonijny, nr 190 (4/2023), s. 269–281.
- Strategie oporu ukraińskich kobiet. Dysydentki, wolontariuszki, uchodźczynie, Przegląd Socjologiczny, nr 4 73 (4/2024), s. 9–33.
- Activism and Social Support in the Biographical Experience of Ukrainian Women, [in:] Local and Global Impacts of the War in Ukraine, ed. J. Krase, Z. Uherek, Palgrave Macmillan, 2026, pp 193–206.
Poniżej zamieszczamy mini fotogalerię z różnych wydarzeń, w których w ostatnich latach brała udział Alina. Zdjęcia dzięki uprzejmości Centrum Archiwistyki Społecznej, Ośrodka Brama Grodzka – Teatru NN, Ośrodka “Pamięć i Przyszłość” oraz z zasobu Polskiego Towarzystwa Historii Mówionej.
